İran’da Kürt dağlarında ayetullahlara karşı savaşan kadınlar

featured
service

Karlos Zurutuza tarafından.

Yoğun bir ormanda yürüyerek dışarı çıkmadan önce genellikle 4X4’te saatlerce sürmek gerekir. Orada, insansız hava araçlarının gözünden kayın ağaçlarıyla dolu bir denizin altında korunan, bizi bulan PJAK’ın (Kürdistan’da Özgür Yaşam Partisi) gerillalarıdır.

İran ve Irak arasındaki sınırın karşısındaki dağlarda bir yerdeyiz. Koordinatlarımızı veremeyiz, gerilla savaşçılarını fotoğraflayamayız ya da konumları hakkında ipucu verebilecek herhangi bir mekansal referansı fotoğraflayamayız. Anlaşma bu.

PJAK, Abdullah Öcalan tarafından tanımlanan liberter-sol, kültürel açıdan ilerici bir ideoloji ve siyasi sistem olan “demokratik konfederalizm” çizgisinde ülkenin demokratikleşmesi için mücadele eden İranlı Kürt erkek ve kadınlardan oluşan bir örgüttür. 1999’dan beri hapiste olan ve Türk devleti tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırılan PKK’nın (Kürdistan İşçi Partisi) kurucu ortağı ve lideridir.

Otuzlu yaşlarındaki iki kadın bizi mütevazı bir dağ kulübesinin içindeki bir masanın etrafında oturmaya davet ediyor. Bunlardan biri de PJAK’ın eş başkanı Zilan Vejin. Ona en acil meseleyi soruyoruz: İran’da 1979’dan beri iktidarda olan Şii teokrasisine meydan okuyan protestolar zinciri.

Geçen 16 Eylül’de, 22 yaşındaki İranlı Kürt bir kadın olan Mahsa Amini, İslami başörtüsünü yanlış taktığı için İran “ahlak polisi” tarafından dövülerek öldürüldü. O zamandan beri, binlerce erkek ve kadın, Vejin’in hatırladığı gibi, 2013 yılındaki bir toplantı sırasında hareketi tarafından icat edilen bir slogan olan “Kadınlar, Yaşam, Özgürlük” sloganlarını atarak sokaklara döküldü.

“Kadın özgürlüğü sorunu, önemi 40 yıl önce liderliğimiz tarafından tanımlanan, analiz edilen ve tanımlanan bir konudur. Bugün, İran’ın tüm halkları bununla karşı karşıya, “diyor gerilla savaşçısı IPS’ye.

Uluslararası Af Örgütü gibi birçok uluslararası kuruluş, Kürt, Beluç veya Araplar gibi etnik azınlıkların eğitime, istihdama veya konuta erişimdeki zorluklarını kınadı.

Sosyoekonomik ayrımcılığa ek olarak, etnik kökenlerine bakılmaksızın tüm kadınlar görünüşte teokratik hükümetin hedefi haline gelmiştir.

İnsan Hakları İzleme Örgütü ülkeyle ilgili son raporunda evlilik, boşanma, miras ve çocuk velayeti gibi konularda nüfusun yarısının marjinalleştirilmesini kınadı. Aile içi şiddet veya çocuk evliliği gibi durumlarda kadınlar için seçeneklerin eksikliği de STK tarafından not edilmektedir.

Bu sivil ayaklanma tüm bunlara bir son verebilir mi? PJAK eş lideri iyimser.

“Bu isyan, ayetullahların iktidarda geçirdikleri 43 yılda meydana gelenlerden çok farklı. Kürdistan’da kadınların önderliğinde başladı ve oradan ülke geneline yayıldı çünkü İran’daki tüm milletlerden insanları bir araya getiriyor” diyor kıdemli gerilla savaşçısı.

O, başörtüsünün, “özgürlük ve demokrasi çağrısı yapan bir isyanın bahanesi” olduğunu vurguluyor. İnsanlar mevcut politikaları, comradetemi ve yönetimi değiştirmeye çalışmadan sadece reform istemiyorlar.”

Vejin, silahlı mücadelenin bunu başarmanın araçlarından biri olup olamayacağı konusunda, “meşru savunma” hakkına bağlı kalıyor.

“Silahlı mücadele, sivil, sosyal ve demokratik eylemleri de içeren gücümüzün sadece bir parçasıdır. Tabii ki devlet katliam yaparsa boş durmayız” diyor Kürt kadını.

Zilan Vejin’in parti liderliğinin bir toplantısı sırasında PJAK eş lideri olarak seçildiği an (Kaynak: PJAK)

İran yönetim kurulunda

PJAK milislerinin kadınları, İran’da silahlanmaya hazır tek Kürt kadını değil. PDKI (İran Kürdistanı Demokrat Partisi) saflarında erkeklerle birlikte savaşan kadınlar varken, PAK (Kürdistan Özgürlük Partisi) tamamen kadınlardan oluşan bir birliğe sahip.

İkincisinin nihai hedefi, şu anda bölünmüş olduğu dört parçayı (Türkiye, İran, Irak ve Suriye) içeren bağımsız bir Kürt devletinin kurulmasıdır.

PAK kadın birliğinin sözcüsü Hana Hussein Yazdanpana, dağlarda belirtilmemiş bir yerden IPS’ye telefonla konuştu. Görünüşe göre, vadideki üsleri İran füzeleri için tekrar eden bir hedef haline geldi.

Komala gerilla savaşçıları İran ve Irak arasındaki dağlarda bir yerde (Kaynak: Komala)

“Sonuncusu 28 Eylül’de oldu: on kişimizi kaybettik ve 21 kişi yaralandı. İran, protestoları desteklemeyi ve ülkeden kaçanlara barınak sağlamayı bırakmazsak bizi tekrar yapmakla tehdit etti.” dedi.

Ona göre, PAK’ın 3.000 Peşmerge (Kürtçe “ölümle karşı karşıya kalanlar”) savaşçısı var. Üçte biri, diğerlerinin yanı sıra İslam Devleti’ne karşı uluslararası koalisyonda yer alan Amerikan ve Alman birliklerinden eğitim alan kadınlardır.

Ayrıca Irak topraklarında faaliyet gösteren Tahran destekli Şii milislerle de savaştılar. Ayetullahlara karşı savaşmak için bu deneyimden yararlanıp yararlanmayacakları konusunda Yazdanpana küstahtı.

“Mücadele barışçıl olmalı. Protesto ancak özgür dünya halkı açıkça desteklerse ve İslam Cumhuriyeti’ne karşı harekete geçerse başarılı olacaktır.”

Kürt dağları dışında gerillalar internette de bulunabilir. İran Kürdistanı Komala Partisi, web sitesinde kendisini “özgür ve demokratik bir federal İran’ı savunan sosyal demokrat bir parti” olarak tanımlıyor.

PAK savaşçıları, İran’ın Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki üslerini son bombalamasından sonra bir savaşçı arkadaşının cesedini taşıyor (Kaynak: PAK)

Irak Kürt Özerk Bölgesi’nin güneydoğu köşesinde, İran sınırına çok yakın bir yerde bulunan üsleriyle Komala, 1982’de kadın savaşçılardan oluşan bir tabur kuran ilk Kürt örgütü olduğunu iddia ediyor.

Merkez komitesinin bir üyesi olan Zagros Khosravi, IPS’ye telefonda verdiği demeçte, “Komala 1969’da kurulduğunda, sosyalizm ve Kürtlerin kendi kaderini tayin hakkının yanı sıra ana sütunlarından biri cinsiyet eşitliğiydi” dedi.

O, “dağlarda konuşlandırılan birkaç yüz savaşçıdan” oluşan bir birliğe işaret etti, ancak asıl güçlerinin İran içinde seferber edilebilecek “binlerce” de yattığında ısrar etti. “Birçoğu sivil direniş taktikleri konusunda eğitildi,” dedi gerilla.

En son kilometre taşlarından birinin, PDKI ile birlikte, Kürt-İran siyasi partileri arasında bir işbirliği düğümünün oluşturulması olduğunu da sözlerine ekledi. “Sonucu, Kürt ulusunun bu protestolara yüksek düzeyde katılımında görebilirsiniz” diye ekledi.

Kürt Barış Enstitüsü’nden Kürt ilişkileri analisti Kamal Chomani, IPS’ye telefonda verdiği demeçte, protestolara karşı şiddetin potansiyel olarak tırmanmasının rejimle açık bir silahlı çatışmaya yol açması durumunda Kürt-İran örgütleri arasındaki koordinasyonun “anahtar” olacağını söyledi.

Farklı Kürt-İran örgütleri arasındaki farklılıkların, bir bütün olarak Kürt siyasi yayının çeşitliliğine cevap verdiğini de sözlerine ekledi.

Chomani, “Suriye ve Türkiye’de Kürtlerin çoğunluğu solcu, ilerici ve komünalist bir ideolojiye sahipken, İran ve Irak’ta aşiret anahtarlarının da çok önemli olduğu milliyetçi ve gelenekçi bir değişkenle karşılaşıyoruz” dedi.

Bu aktörlerin sorunlu İran satranç tahtasında nasıl konuşlandırıldığına gelince, uzman şu senaryoyu öngörüyor:

“PJAK, PKK ile bağları nedeniyle gerilla savaşında en fazla deneyime sahip olanıdır ve büyük örgütsel kapasiteye sahiptir. PDKI ve Komala’nın İran’da güçlü kökleri var, çünkü 1970’lerden beri siyasi ve askeri olarak çok aktifler ve bu da ülke içindeki savaşçıları harekete geçirmelerini sağlayacak.”

Bu arada İranlı kadınlar sokaklara çıkmaya devam ediyor. İnsan hakları aktivistleri tarafından yönetilen HRANA haber ajansının  verilerine göre, protestoların başlamasından bu yana tahminen 300 kişi öldürüldü. Gözaltına alınanların sayısı şu anda 13.000’i aştı.

Kaynak.pressenza.com

İran’da Kürt dağlarında ayetullahlara karşı savaşan kadınlar

Yorumlar kapalı.

Giriş Yap

Devrimci Demokrasi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin